Column
De herfst, de herfst
18-9-2008 - David Berg
Het komt eraan, die eerste storm. Volgende week passeert de 22e september. Nog af en toe een mooie dag, maar ik betrap me, mijmerend over de zomer achter ons, en hoe het was. Lekker raggen met de kids, zeilen, en naar de Grote Stad. Het Werken heeft weer aangevangen.
Reflecterend op dat wat was, mooi, en warm en intussen al zo ver weg.
Reflecterend op dat wat was, leren over dat wat komen gaat. Al reflecterend leren. Dat moet ik vaker doen.
En dan lees ik een vorige column, door Frank en Renée. Zij verhalen over kinderen, neurologie en effecten van nieuwe media. En adviseren rust, tot rust komen. Ruimte om te leren van wat geleefd is. Tijd om online opgedane overvloed te laten bezinken. Rust om tot inzicht te komen: wat leren deze dagen ons? Wat ga ik een volgende zomer anders doen? Wat leverde dit avondje Googelen mij eigenlijk op?
Kolb kolkt door mijn gedachten. Hoe ging dat ook al weer? Leercyclus. En Wim Westra veegt de vloer aan met de NSOB. Daar hebben ze nog nooit van ICT gehoord, laat staan van nadenken over wat je leert. Lijkt het wel.
Concreet ervaren, reflecteren en observeren, abstract conceptualiseren en actief experimenteren, Het gaat Kolb erom verder komen, elke slag weer. Geen rondjes maar spiralen. Genietend wervelen in inzicht. Kent u dat?
Concrete handvatten geeft Kolb (zie voor een authentiek stukje proza over deze prof: Cirkelen rond Kolb, van Jeroen Hendriksen).
Nog tastbaarder wordt het effectief faciliteren van leren uitgewerkt in bijvoorbeeld de methode Leercoaching, waarin de inzichten van Kolb worden gecombineerd met die van Vermunt, Boekaerts, Simons, Bolhuis, Kessels en vele anderen.
Te vaak zie ik ploeterende professionals. Docenten die onbewust onbekwaam zijn als het om het coachen van studenten gaat. ICTO-mensen die tevergeefs met online studentportfolios proberen het reflecteren van die studenten te stimuleren.
Terwijl we met alle literatuur en methoden onder handbereik dondersgoed weten hoe je leren écht kunt faciliteren, wordt de vraag te weinig gesteld: wat betekent dat eigenlijk voor onze studenten, dat reflecteren op het leren? Welke leeractiviteiten zouden we eigenlijk willen zien? Hoe krijgen we dat als docent voor elkaar?
En dan vraag ik mij af: hoe komt dat toch, dat we zo vaak nog onbewust onbekwaam bezig zijn het onderwijs naar de mallemoer te helpen?
Wie het weet mag het zeggen.
David Berg is zelfstandig adviseur “Leren Faciliteren” (Berg IMC). Als toegepast onderwijskundige is hij in binnen en buitenland werkzaam op het snijvlak onderwijs, ICT en organisatie.