Reacties
De modegevoeligheid van onderwijsland
Hoi Renée,
Leuk van je te horen en bedankt voor weer een mooie quote ("Het lijkt vaak te gaan om wat de technologie allemaal kan, in plaats van om wat de mensen ermee kunnen doen"). Ik denk dat ik die hier vast vaak zal gebruiken, net als de vorige ("studenten zijn niet veranderd maar de wereld om hen heen") :D
Hier bij de OU in Barcelona staat ICT namelijk nog veel meer op een voetstuk dan bij ons en een rationele, kritische blik lijkt onmogelijk ("if you're not with us you're against us"). Ik ga daarom volgende week een presentatie geven over het feit dat ICT nog steeds een middel is voor het bereiken van een bepaald doel en dat ze dat (in my humble opinion) beter niet kunnen vergeten..
Over het meten van het (diepe) leren. Dat blijft idd moeilijk en volgens mij kun je dat alleen maar leren door het te proberen. Ik heb zelf hier nu een experiment lopen waar ik voor het eerst met een simpel pre- en post-test design werk om de leerresultaten te meten en zal je mijn bevindingen daarmee laten horen :-)
Adios!
Jakko
23-11-2009 12:17
Jakko van der Pol
De modegevoeligheid van onderwijsland
Mooie column, Jakko! Het onderwijs laat zich teveel leiden door hypes en je geeft daar heldere voorbeelden van, die goed illustreren dat veel van die hypes nog allerlei vragen open laten.
Ik denk bovendien dat het veld onderwijs & ICT geneigd is zich teveel te laten leiden door technologie. Het lijkt vaak te gaan om wat de technologie allemaal kan, in plaats van om wat de mensen ermee kunnen doen (zie ook de column van Ingrid Mulder).
Ik zou graag met je meedenken over hoe we het dieper leren beter kunnen meten (en stimuleren). Mijns inziens wordt te vaak verkondigd dat we het onderwijs moeten aanpassen aan de nieuwe student, terwijl we vooral de student moeten helpen (dieper) te leren met behulp van het onderwijs.
Veel succes daar in Spanje!
29-10-2009 10:33
Renée Filius
De modegevoeligheid van onderwijsland
hoi Jakko,
wist niet dat jij een column had/ hebt. Prima wat jij daar zegt over peer feedback, binnenkort ga ik een workshop voorbereiden voor juniordocenten bij Psychologie waarin ze leren hoe ze hun studenten kunnen stimuleren om elkaar goede feedback geven. Want ik wil niet de wetenschapper zijn die dit soort uitwerkingen maar liever aan 'het veld' over laat. Ben benieuwd. Alles goed daar in Spanje? Ik kwam toevallig op deze site omdat ik zag dat we de 4e plaats hadden behaald in de verkiezing van de beste GP, had je dat al gezien? Zoveel stemmers waren er niet (ik heb mijn familie en vriendin echt niet ingeseind om te gaan stemmen) maar toch.
Groetjes, Ineke
Groetjes, Ineke
6-10-2009 12:49
ineke van den berg
De modegevoeligheid van onderwijsland
Hoi Maaike,
Inderdaad, dat is wat we nodig hebben: Het (didactisch) ontwerpen van leerervaringen met behulp van inzicht in de menselijke natuur!
Ik heb mezelf als onderwijskundige ook eigenlijk steeds meer verplaatst richting de sociale psychologie, om te kunnen doorgronden hoe je mensen intrinsiek kunt motiveren om samen te werken, om kennis te delen etc.
De belangrijkste conclusie die op dat gebied nog getrokken moet worden is volgens mij dat ieder mens anders is. Als het bijvoorbeeld gaat om het leveren van een bijdragen in een CoP of CoL, wordt de één bijvoorbeeld meer gedreven door eigenbelang (dat noemt met wel de 'kapitalistische visie': krijg ik er ook wat voor terug?) en de ander weer meer vanuit een betrokkenheid bij de groep (de 'socialistische visie').
Dus inderdaad, wat breder kijken en proberen ook inzichten uit andere discplines te gebruiken lijkt me een heel goed idee :-)
Zo gebruik ik zelf bijvoorbeeld ook veel algemene literatuur over hoe mensen denken en communiceren, processen die over duizenden jaren zijn geevolueerd en sterk beinvloeden hoe we discusseren en samenwerkend leren.
En tenslotte, dat 'abstraheren tot de bovenliggende doelen van de gebruiker' wat je noemt (denken vanuit 'de wil tot verlichten' in plaats van vanuit de technische functionaliteiten en knoppen die je aan wil bieden), is trouwens precies wat professionele softwareontwikkelaars ook doen: die hebben daarvoor zelfs een aparte functie, de zogenaamde informatieanalysten!
6-7-2009 13:11
Jakko van der Pol
De modegevoeligheid van onderwijsland
Beste Jakko,
Laatst stuurde ik je mijn korte enthousiaste reactie op jouw column over modegevoeligheid en hypes vanuit Devon, waar ik met een groep van 25 enthousiaste ontwerpers, architecten en biologen (de onderwijskunde werd helaas louter door mijn persoon vertegenwoordigd) een cursus Biomimicry volgde aan Schumacher College (oeps, reis vergeten te vermelden op Triplt). Weer ruimschoots terug in Amsterdam, probeer ik meer inhoudelijk te reageren op je column. (Wat schrijf jij overigens helder!).
Voor de geinteresseerden: biomimicry staat voor ontwerpen met behulp van inzichten uit de natuur. Waarom zelf iets verzinnen, als het gewenste principe in de natuur al bestaat, en in sommige gevallen (zoals bacterien) zelfs al 3,8 miljard jaar?
Een voorbeeld. In plaats van een lamp te willen ontwerpen, abstraheren we de behoefte tot de wil tot verlichten. Verlichten kan met behulp van een lamp. In de natuur wordt licht echter vaker gereflecteerd om aan dezelfde behoefte te voldoen.
Mijn vraag is nu: zouden dergelijke biologische principes ook toe te passen zijn op onze behoefte aan (onderwijs)producten, -processen, -technologie? Biomimicry gebruikt vaak het voorbeeld van de gecko, die tegen een muur kan klimmen zonder lijm te gebruiken. Door de structuur van de poten van gecko's na te bootsen is het mogelijk om minder vervuilende oplossingen te vinden voor situaties waarbij plakken of kleven handig zou zijn. Biomimicry wil vooral niet zelf iets uitvinden, maar wil (lekker lui?) datgene imiteren dat reeds bestaat en zijn nut ruimschoots heeft aangetoond. Deze werkwijze levert vaak (schoon) voordeel op.
Nu wordt het helemaalleuk, want we kunnen ook kijken naar organisatorische processen uit de natuur die toe te passen zijn in (werk) situaties. Het koraalrif bijvoorbeeld, is een manier van organiseren die in principe duurzaam is omdat soorten met allerlei functies naast elkaar leven en met elkaar samenwerken, in plaats van met elkaar te concurreren. In de natuur wordt overigens vrijwel niets top-down geimplementeerd. De natuur werkt vrijwel altijd bottom-up, dus zelforganiserend. Het ‘natuurlijk’leven maakt ook voortdurend gebruik van wat anderen doen. Denk aan vogels die hun nest bouwen met behulp van afval van andere soorten.
Mijn idee is nu: laten we ook in onderwijsprocessen ‘natuurlijk’ aan de slag gaan: behoeften analyseren tot algemene uitgangspunten en onderzoeken hoe de natuur dergelijke situaties oplost. (Onderwijs) ontwerpers die deze natuurlijke principes verder uiterken en implementeren. Managers die rekening houden met onze natuurlijke behoefte om ergens bij te horen. Ik zou het soms bijna even vergeten bij het aan-en uitzetten van de computer aan het begin- en einde van een werkdag, maar ook ik ben natuur, want mens.
Nog een leuk bio-feitje: planten van dezelfde loot (ouders en kinderen, dus genetisch identiek) beschermen elkaar! Als dat soort verwante planten bij elkaar in de buurt worden geplaatst, waarschuwt de oudere plant de jongere plant. Een voorbeeld dat onlangs in de krant (NRC) werd gegeven, was dat van een door sprinkhanen aangevreten plant: wanneer zijn "kinderen" in de buurt worden geplant, hebben die kinderen significant minder last van sprinkhanen. Waarschijnlijk komt dat doordat de oudere plant zijn genetisch identieke soortgenoten alvast waarschuwt dat ze afweerstoffen moeten aanmaken. En in 2007 werd al bekend dat planten die met familie in een potje zitten, elkaar minder hevig beconcurreren dan wanneer ze met een vreemde plant in een pot worden gestopt.
Kortom, van de natuur kunnen we zelfs altruisme leren! Is dat niet mooi? (Overigens, klaarblijkelijk ook afweer tegen vreemden...). Nog een analogie uit de biologie: als een idee (nog) niet aanslaat in een organisatie, kan het zijn dat er geen gezonde voedingsbodem is. Of er is gebrek aan (zon)licht. Of, in tegenstelling tot hierboven beschreven, blijkt familie niet altijd familie te zijn.. Dus laten we ook op het werk gaan composteren! Laten we alle goede ideeen ergens opslaan, zodat ze later, op het juiste moment, hun diensten kunnen bewijzen.
Wat ik eigenlijk wil zeggen is dit: welkom bij de hele club van onderwijsverbeteraars. We hebben elkaar hard nodig om het onderwijs op peil te houden. Laten we in plaats van te stoeien met elkaar (al is dat soms best grappig, maar niet altijd constructief) kijken hoe we gezamenlijk kunnen leren. Hoe we gezamenlijk jonge mensen kansen kunnen geven deze wereld (nog) mooier te maken. Dan overleven we vast ook de huidige ecologische crisis, als (onderwijs?) soort
29-6-2009 13:10
Maaike van Leijen-de Vos
De modegevoeligheid van onderwijsland
Beste Jakko,
Dank voor je column! Je voorziet in een duidelijke behoefte - het is tijd voor reflectie, ook wat betreft ons eigen (professionele) functioneren.
8-6-2009 15:15
Maaike van Leijen-de Vos
De modegevoeligheid van onderwijsland
Beste Jakko,
Welkom in de club van dwarsliggers. Ik had het niet beter kunnen zeggen.
5-6-2009 8:26
Paul