Column
Net Generation bestaat niet
22-1-2009 - Hans Roes
Net Generation, Digital Natives, Millennials (okee, die term is in 2009 achterhaald), allemaal aanduidingen voor de nieuwste generatie studenten die er al een tijdje aan zou zitten te komen. ICT heeft voor hen geen geheimen, ze zijn de hele dag online, kunnen geweldig multitasken, en wat niet al.
Min of meer met dat beeld voor ogen, en met de aansporing van Lorcan Dempsey in het achterhoofd om bibliotheekservices nauwer te verknopen met de workflows van studenten, zijn we aan de Jacobs University Bremen (Duitsland) aan de slag gegaan met Web 2.0. Als studenten niet naar de bibliotheek homepage komen, dan brengen we de bibliotheekservices naar hen toe, zo is de gedachte.
Een eerste poging daartoe is jOPAC, een catalogus-widget. Widgets zijn vooral zo leuk omdat eenstudent ze op meerdere plekken kan neerzetten: iGoogle, de desktop, Windows Live, om enkele voorbeelden te noemen. Uiteindelijk willen we het widget ook als Facebook applicatie aanbieden, nagenoeg iedere student aan onze universiteit heeft immers een Facebook account.
Uiteraard is het widget zelf ook een stuk flitsender dan het gortgortdroge interface van onze Millennium (ook achterhaald dus) OPAC. Via 'mash-ups' worden suggesties gedaan voor zoektermen en boekomslagen bij Google opgehaald (in een recente testversie zelfs met de van iTunes bekende 'cover flow view'). Kleur laat zien of een boek beschikbaar is en een plattegrond geeft aan waar ongeveer het boek in de bibliotheekrekken staat.
Tijdens een demo van jOPAC voor bibliothecarissen van de Bundeswehr -
onze campus is gevestigd op een voormalig kazerneterrein - een paar
maanden geleden, viel een van de jongere dames in het publiek zowat
flauw, zo mooi!
Aangezien de bedenker van de term Web 2.0, Tim O'Reilly stelt dat "users
must be treated as co-developers" en we in onze bibliotheek veel met student-assistenten werken, was een feedback meeting snel belegd. De reacties waren positief, zonder meer fijn om te horen.
Toen we echter de vraag stelden of ze dit widget ook als Facebook applicatie wilden, werd er glazig gekeken. Na enig doorboren kwam naar voren dat geen enkele student in de meeting iets met Facebook applicaties deed. Facebook blijkt voor hen voornamelijk beperkt tot de 'Wall' waar berichten binnen de vriendenkring worden uitgewisseld. Ik viel zowat van mijn stoel.
Een soortgelijke ervaring deden we op toen we een volstrekt verouderd bulletin board system, waar studenten en docenten met elkaar communiceerden over onderwijsactiviteiten, vervingen door course workspaces in Confluence, een geraffineerde combinatie van wiki en blog. Het gros van de studenten (en docenten) bleek niet eens te weten wat een RSS reader is.
Toch had ik in beide gevallen niet zo verbaasd moeten zijn. De jaarlijkse EDUCAUSE ECAR studies naar het ICT gebruik van undergraduates laten systematisch zien dat studenten in meerderheid (bijna 60 procent in 2008) geenvoorstander zijn van al teveel ICT in het onderwijs. De studenten die het meest positief zijn over ICT in het onderwijs beschouwen zichzelf als 'early adopters'. Het zijn degenen die positieve ervaringen hebben met content management systems en die graag meer ICT willen. Zij zijn bovendien van mening dat hun docenten ICT effectief inzetten en dat de ICT services op de campus altijd beschikbaar zijn. Die Net Generation, als ze al bestaat, zou nog wel eens heel beperkt kunnen zijn.
Overtuigend bewijs dat de Net Generation niet bestaat vond ik onlangs in een uitvoerige (haast schreef ik grondige) Duitse studie van Rolf Schulmeister (Gibt es eine 'Net Generation'?, Hamburg, 2008,). Schulmeister verzamelde maar liefst 46 onderzoeken op basis waarvan hij de weinig empirisch onderbouwde en sterk generaliserende statements over de Net Generation effectief onderuit haalt.
Interessant is vooral Schulmeister's waarschuwing dat de hele discussie over de Net Generation er toe kan leiden dat de nieuwe generatie studenten eigenschappen worden toegeschreven van wellicht een kleine groep voorlopers en daarmee voorbij gaat aan het veel belangrijker onderscheid in leerstijlen.
Blijft over de vraag of we met web 2.0 op de goede weg zitten. Ik denk het wel. Innoveren in het hoger onderwijs is altijd eerder een zaak van technology push. Het kost nu eenmaal tijd voordat vernieuwingen doordringen tot grotere groepen studenten en docenten, om daarna als vanzelfsprekend te worden beschouwd. Web 2.0 maakt het mogelijk om snel tot resultaat te komen zonder grootschalige, opgetuigde projecten of fundamentele discussies over de vervanging van legacy systemen. Mislukkingen, die minstens zo leerzaam zijn als successen, zijn minder kostbaar geworden. En ook al sta je soms verbaasd van het conservatisme van studenten, het betrekken van hen bij de ontwikkeling van nieuwe services maakt het werk alleen maar leuker.
Personalia
Hans Roes is Director Information Resources and Multimedia aan de Jacobs
University Bremen.