Praktijkvoorbeeld
Interactief Chinees leren
Studenten bereiden zich voor op een spreektoets Chinees met behulp van een online discussie in tweetallen op Blackboard.
Wat was de aanleiding voor deze praktijk?
In 2008 is het Talencentrum van de Universiteit van Tilburg (UvT) begonnen met cursussen Chinees. Chinees is voor Nederlanders één van de moeilijkste talen ter wereld om te leren. Het is dus belangrijk om naast de colleges meer kansen te creëren om te kunnen oefenen.
Deze gelegenheid tot exra oefening bied ik de studenten door ze de opdracht te geven om in tweetallen op Blackboard in een online discussie een spreektoets voor te bereiden. Allerlei onderzoeken tonen aan dat er veel voordelen zijn te behalen van interactie tussen studenten. Het groepsgevoel dat ontstaat, zorgt ervoor dat ze meer gemotiveerd zijn om dat studievak te studeren.
Daarnaast is het vaak moeilijk om te zien of beginners een taalvaardigheid echt beheersen. Door de discussie gebaseerd op schriftelijke communicatie te bekijken, kan de docent de fouten van beginners in een vroeg stadium opmerken en zo taalverstening voorkomen. Bovendien voorkomt deze opzet dat studenten zich kort en intensief op een toets voorbereiden, maar verder weinig deelnemen aan het leerproces.
Met welk doel is welk digitale tool ingezet?
Ik heb een taak ontwikkeld om studenten in tweetallen de eind-spreektoets voor te laten bereiden, via online discussie op Blackboard en face-to-face oefeningen. Tijdens deze eind-spreektoets moeten studenten in tweetallen een gesprek uitvoeren, bestaande uit 15 vragen en antwoorden.
Elke student zoekt een partner met wie hij/zij samenwerkt. De opdracht is om samen het vraag- en antwoordspel voor te bereiden met 15 vragen, die de studenten zelf bedenken op basis van thema’s die de docent tijdens de colleges aan bod heeft laten komen. Ze verdelen zelf de thema’s en maken daarna elk een set vragen. Ze laten elkaar hun eigen vragen zien, beantwoorden elkaars vragen, controleren elkaars vragen en antwoorden op fouten en geven elkaar verbetersuggesties. Pas als ze verschillende meningen hebben, of elkaar niet goed corrigeren, ga ik advies of antwoorden geven.
Nadat ze klaar zijn met het maken van vragen en antwoorden maken ze een afspraak met elkaar om het gesprek face-to-face te oefenen. Dit proces is niet zichtbaar voor de docent, maar de docent kan de kwaliteit van hun oefening wel evalueren tijdens de eind-spreektoets.
De docent moet interactie wel actief plannen. Het is belangrijk om taken te ontwikkelen die geschikt zijn voor interactie. Levine (2007) heeft een aantal randvoorwaarden opgesteld voor het maken van een opdracht die succesvol als online discussie uitgevoerd kan worden. Bij het opstellen van de opdracht heb ik me door die randvoorwaarden laten leiden, zoals creëer een omgeving die bevorderlijk is om te leren, maak duidelijke regels en geef studenten duidelijke instructies, begeleid de discussielijnen, stel zinnige vragen, laat de studenten invidueel maar niet geïsoleerd deelnemen, pas op voor passieve deelname en stimuleer actieve deelname, spoor studenten aan tot reflectie, en help de studenten om hun discussie met een conclusie of samenvatting af te ronden.
Wat heeft de praktijk opgeleverd voor docent(en) en studenten?
Het resultaat van deze eind-spreektoets was zeer goed: de meeste studenten hadden vragen en antwoorden volgens de juiste zinspatronen en met correct grammatica gemaakt. Door elkaar te corrigeren hadden ze allerlei fouten zelf verbeterd, soms met behup van het advies van de docent. De face-to-face afspraken naderhand hebben ervoor gezorgd dat ze ook de uitspraak en melodie van de zinnen hadden geoefend.
Om deze discussie online te begeleiden is een nieuwe ervaring voor mij, naast het traditionele lesgeven in de klas. Leren gebeurt door les te geven: tijdens deze discussie heb ik zelf ook veel geleerd over hoe ik een online discussie kan ontwikkelen en begeleiden. Door de fouten die mijn studenten maken kan ik nadenken over mijn eigen lesgeven en weten welke aspecten van de taal ik niet duidelijk tijdens de colleges heb uitgelegd. Het leukste is dat studenten de taal naast de colleges kunnen gebruiken. Door actief gebruik leren ze echt Chinees.
Zijn er eveluatiegegevens beschikbaar, zo ja op:
Als je deze praktijk opnieuw gaat gebruiken, ga je dan iets veranderen/bijstellen? Wat?
Om het succes van deze opdracht te meten, heb ik na afloop van deze discussie een enquete met zes vragen gemaakt. Voor 8 van de 15 studenten was dit de eerste keer om op Blackboard te discussiëren. Ik vroeg hun om in één woord te beschrijven hoe ze over deze opdracht dachten. De meeste woorden zijn zeer positief, zoals ‘enjoyable’ en ‘refreshing’, maar ook ‘fast’ en ‘efficient’. De studenten vonden de online discussie gunstig voor het leerproces, omdat de partners elkaar konden aanvullen: de een weet iets wat de ander niet weet. Maar er waren ook wel een paar negatieve opmerkingen, bijvoorbeeld over het tempo van hun partners, het gebrek aan non- verbale communicatie, en de extra complexiteit van online communicatie.
Tenslotte gaven de studenten suggesties om de online discussie in de toekomst te verbeteren: maak regels over hoeveel iedereen per week moet bijdragen, geef meer expliciete instructies, en zorg dat de studenten automatisch een update krijgen (bijvoorbeeld een e-mail) als hun partner iets nieuws toevoegt op Discussion Board.
Wat zijn nog openstaande vragen waar je nog geen antwoord op hebt?
Heb je adviezen aan een docent die iets dergelijks wil gaan doen?
Ik heb al direct gemerkt hoe belang duidelijke regels en instructies zijn. In de eerste opzet heb ik de studenten weliswaar een beschrijving van de opdracht gegeven, maar geen concrete stappen. Er gebeurde... niets! Een paar studenten vroegen me hoe ze moesten beginnen, maar niemand begon uit zichzelf een discussie. Daarom heb ik na twee weken een instructie met duidelijke beschrijvingen van stappen toegevoegd. Daarna kwamen de discussies wel op gang.
Elk paar begon hun discussie met een thread, waarna ze hun discussie binnen die thread voerden. Zo’n thread vormde een makkelijke vaste plek om met elkaar te communiceren en ik kon in zo’n thread ook duidelijk de interactie tussen de studenten zien.
Wanneer ik een foutpatroon vond, vond ik het verstandig om eerst een vraag te stellen in plaats van direct de goede antwoorden te geven. Door zinnige vragen konden de studenten zelf de antwoorden zoeken of reflecteren waarom iets fout was. Dit proces verdiepte het leerproces.
Het is ook voorspelbaar dat sommige studenten passief waren en weinig deelnamen aan de discussie. Ik moest hierop bedacht zijn en bijvoorbeeld een persoonlijke e-mail naar die studenten sturen om te vragen of er misschien iets aan de hand was.
Tenslotte heb ik de studenten gevraagd om een samenvatting van hun discussieproces te maken. Dit was best moeilijk, omdat de discussie een paar weken duurde. Deze samenvatting zette ze aan tot reflectie op hun proces en bracht ze dichterbij het uiteindelijke leerproduct, de eind-spreektoets.
Ik wil graag Francis Brouns (Open Universiteit) bedanken voor het idee waarop dit artikel is gebaseerd.