De discussie over de “elektronische leeromgeving” blijft actueel. Enkele universiteiten (TU Twente en Universiteit Utrecht) hebben, na intensief onderzoek, wederom gekozen voor Blackboard als digitale leeromgeving voor de komende jaren. In hun inspirerend artikel “Van www naar een persoonlijk kennisweb” typeren Henry Hermans en Steven Verjans van de Open Universiteit de klassieke ELO’s als “monolithische applicaties”. De open universiteit gaat op zoek naar een manier om de ELO-functionaliteit flexibeler aan te bieden met een “persoonlijke leer en werk omgeving” als lonkend perspectief. Een uitdagend streven.
We zoeken inderdaad in twee richtingen. Enerzijds is er behoefte aan een betrouwbare, stabiele leeromgeving, eenduidig, laagdrempelig qua gebruik en beheer, zoals we die in de traditionele ELO aantreffen. Maar tegelijker tijd bemerken we dat er binnen het onderwijs behoefte ontstaat aan meer flexibiliteit, ongetwijfeld geïnspireerd door de Web 2.0 applicaties, maar ook door een verandering in het primair proces, waarin studenten/ kenniswerkers meer echt samenwerken, vaak ook in relatie met externen. Leren en werken gaan door elkaar lopen.
Die combinatie is lastig . Een van de conclusies die we uit het SHAPE project getrokken hebben, is dat bijvoorbeeld MS Sharepoint voor een groot deel tegemoet komt aan die wens naar meer flexibiliteit, terwijl ook de inbedding in de instellingsinfrastructuur en de integratie met backoffice systemen realiseerbaar blijft. Maar werken met een flexibile omgeving zoals Sharepoint, vereist inzicht en vaardigheid, van zowel docent als student, als je echt die flexibiliteit wilt uitnutten. En volgens velen mist Sharepoint juist weer de specifieke, traditionele “ELO functionaliteit”. En hoewel leren en werken misschien steeds meer door elkaar gaat lopen, het gaat uiteindelijk toch ook gewoon onderwijs, waarin ook beoordeling en begeleiding, en het simpel inleveren van werk “voor een cijfer” aan de orde is.
Op www.surfgroepen.nl, de snel groeiende samenwerk omgeving voor het hoger onderwijs, gehost door SURFnet en ook gebaseerd op MS Sharepoint, zijn onlangs “Teletop templates” beschikbaar gekomen, die deze samenwerk omgeving van meer “ELO functionaliteit” voor zien. Ik ben heel benieuwd naar de ervaringen die daarmee zullen worden opgedaan.
Ik was ook blij verrast toen ik een link naar “Sharepoint LMS” in m’n inbox aantrof. Je zou kunnen zeggen dat Sharepoint LMS “best of both worlds” probeert te combineren. Alle functionaliteit die je bij de “elektronische leeromgeving” kunt verzinnen, is in dit pakket, binnen de Sharepointomgeving gerealiseerd: SCORM ondersteuning, tracking and tracing, dropbox, gradebook, geavanceerde communicatietools, koppeling met Ephorus, importeren van zowel Sharepoint teamsites als Blackboard courses. En heel charmant, bij het aanmaken van een course, kun je de functionaliteit die je binnen de course beschikbaar wilt stellen, met wat “vinkjes” aan en uit zetten. Kortom de flexibiliteit van Sharepoint, gecombineerd met alle mogelijke ELO functionaliteit.
Ik ben ook heel benieuwd naar ervaringen met dit pakket. Want ik zie ook hier, weliswaar een prachtige omgeving met heel veel mogelijkheden, maar dus ook met heel veel knopjes, menuutjes, venstertjes en aanvink- lijstjes. Mijn vingers jeuken om er mee aan de slag te gaan, maar… krijgt een minder “ICT minded” docent dat gevoel ook?
Kiezen we voor meer flexibiliteit en meer mogelijkheden dan moeten we ook de consequenties voor lief nemen. Eén daarvan is het ontwikkelen vakmanschap op ICT gebied.
De echte vakman gaat gemakkelijk met zijn gereedschap om dat aanvankelijk misschien heel ingewikkeld leek maar door training en gebruik “in de praktijk”, uiteindelijk vanzelfsprekend wordt.
Ook daarin hebben we, denk ik, nog wel een weg te gaan. Waarbij ik niet oproep tot het zoveelste project om docenten op ICT scholing te sturen, maar meer om een groeiend zelfbewustzijn dat je persoonlijke “ ICT vaardigheid “ deel uitmaakt van je professionele competenties als kenniswerker in het Hoger Onderwijs.
Als je onderwijs ontwerpt, en dat doet iedere onderwijsgevende, dan maakt het ontwerpen en gebruiken van de “digitale leeromgeving “ daar deel vanuit. Dat kost inspanning, tijd, maar betekent ook dat je kunt beschikken over meer en geavanceerder gereedschap om je doelen te bereiken.
Ben ik somber? Welnee, ik zie steeds meer onderwijsgevenden om me heen, die graag de keuze maken om tijd te steken in het “uitnutten” van een meer flexibele leeromgeving. Ik zie de toekomst op dit vlak met optimisme tegemoet…