Gastcolumn

Afbeelding Judith Zwerver
Laatst bewerkt door Judith Zwerver op 18-03-2013 15:17

e-Drop-outs

Zowel de overheid als de onderwijsinstellingen ondernemen velerlei maatregelen om de uitval van studenten zoveel mogelijk te voorkomen. Hoe moeten we dat dan zien in het licht van nieuwe ontwikkelingen als MOOC’s?

Op dinsdag 12 maart jl. konden we in de krant lezen dat met een nipte meerderheid de maatregel erdoor is dat ook na het eerste jaar hogescholen en universiteiten een negatief studieadvies aan studenten kunnen geven. Tot nu toe was dit alleen nog maar aan het einde van het eerste jaar.

Bron: nu.nl

Een alternatieve maatregel van de teruggedraaide langstudeerboete? Het zijn in elk geval maatregelen die ertoe moeten bijdragen dat de Nederlandse studenten eerder afstuderen. En dan graag ook nog met hogere cijfers. Want dat er in Nederland een einde moet komen aan de zesjes-cultuur en studenten eerder moeten afstuderen, daar is men het in Den Haag wel over eens.

Helemaal ongelijk heeft men niet, uit de laatste cijfers van de OESO blijkt dat hbo- en wo-studenten in Nederland gemiddeld 5,02 jaar studeren. En uit cijfers van de HBO-raad blijkt dat 52,8% van de studenten die in 2006 zijn begonnen met een hbo-opleiding binnen vijf jaar een diploma op zak hebben.  In vergelijking met andere landen staat Nederland behoorlijk hoog als het om lang-studeren gaat. Geen ranking om trots op te zijn.

Kijken we naar recente cijfers van uitval…

  • Eén op de vijf mbo’ers die in 2010 een studie zijn gestart in het hbo is na één jaar uitgevallen;  na drie jaar is dit opgelopen naar 27,9%;
  • In totaal is 16,1% van de studenten, die in 2010 een hbo-opleiding zijn gestart, na één jaar uitgevallen;
  • 12,8% van de havisten valt na het eerste studiejaar uit, na drie jaar studeren is dat 16,7%

… dan geven deze cijfers aan dat er maatregelen nodig zijn om de uitval te verlagen.

Hoe zit dit met de drop-outs bij online cursussen?

Met de komst van online leren is er een ook een nieuwe vorm van drop-outs ontstaan; e-drop-outs. Een definitie van e-drop-outs zijn volgens mij studenten die zich wel inschrijven voor een e-learning cursus maar deze cursus niet afmaken. Hoe zorg je er als docent voor dat de studenten bij je online cursus niet uitvallen?

Redenen dat studenten online cursussen niet afmaken zijn volgens Inan & Yukselturk (2006):

Redenen voor uitval liggen zowel in de persoonlijke sfeer van studenten als in de organisatie en ondersteuning vanuit de onderwijsinstelling. Op de persoonlijke omstandigheden is veelal niet zoveel invloed uit te oefenen. Redenen voor uitval waar je als onderwijsinstelling wel invloed op uit kunt oefenen zijn in de volgende drie hoofdcategorieën te delen:

  • Onvoldoende sociale betrokkenheid
  • Gebrek aan ondersteuning
  • Gebrek aan motivatie

Door in het ontwerp van je online cursus hier al rekening mee te houden, kun je naar mijn idee. uitval in bepaalde mate voorkomen. Bij een e-learning cursus zijn de volgende vier clusters van ontwerpelementen van belang: Interactie tussen studenten, de structuur, docentenrol en leermaterialen. Indien deze vier ontwerpelementen op de juiste wijze vertegenwoordigd zijn in je online cursus heb je voor een groot deel de hiervoor genoemde drie categorieën van uitval ook afgedekt. Uiteraard geeft dit geen garanties, maar een goed ontwerp van je online cursus is een essentieel startpunt om uitval tegen te gaan. Belangrijke aspecten in de docentenrol bijvoorbeeld zijn de aanwezigheid van de docent in de cursus en reactiesnelheid van de docent. Dit is van invloed op de betrokkenheid die een student ervaart, de ondersteuning die geboden wordt en het motivationele aspect.

Ik twijfel in welke mate je bij MOOC’s de hiervoor gepresenteerde lijst met redenen voor uitval van studenten bij online cursussen kunt voorkomen. Oplossingen voor deze redenen liggen veelal toch in het contact tussen studenten onderling en het contact dat je als docent met de studenten (online) hebt. Ik ben sceptisch over de mate waarin je al deze problemen online kunt oplossen. Vooralsnog is voor mij het ideaal plaatje een mix van online- en contactonderwijs. En hoewel ik de boodschap van Daphne Koller ‘dat onderwijs voor iedereen toegankelijk moet zijn’ geheel onderschrijf, denk ik dat het een utopie is om te denken dat MOOC’s de oplossing zijn om onderwijs voor iedereen toegankelijk te maken. Ik heb de indruk dat Daphne Koller zich niet druk maakt om het percentage studenten die de online cursus niet afronden en dus uitvallen. Door vanuit dit perspectief naar MOOC’s te kijken wordt de term ‘toegankelijkheid” gerelativeerd. Daphne Koller geeft m.i. wel terecht aan dat online cursussen aan grote hoeveelheden studenten interessante data opleveren om gepersonaliseerd leren mogelijk te maken. En ook kun je met behulp van Learning Analytics (LA) data verzamelen waarmee je risico-studenten vroegtijdig kunt signaleren. LA kunnen een signaalfunctie vervullen en er tevens voor zorgen dat je beter in kunt spelen op de individuele behoeften van studenten. Maar zoals de term ‘Gepersonaliseerd’ al aangeeft, ook bij online onderwijs is persoonlijk contact, sociale interactie tussen zowel studenten onderling als student-docent van essentieel belang.  MOOC’s hebben dit persoonlijke aspect veel minder in zich. En daar zit volgens mij de kracht en het ‘Unique Selling Point’ van een instituut als onze hogeschool; docenten maken het onderwijs!

Bronnen:

Cochran, S. & Malburg, S. (2010). Solutions to Reduce the Online College Drop Out Rate: A Message for Online Instructors. Verkregen op 13-3-2013 van http://www.brighthub.com/education/online-learning/articles/33550.aspx

HBO-raad (2012). Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. Mei 2012 Verkregen op 13-3-2013 van http://www.hbo-raad.nl/hbo-raad/feiten-en-cijfers/doc_view/1641-factsheet-afgestudeerden-en-uitvallers

Inan, F.A. & Yukselturk, E. (2006). Examining the Factors Affecting Student Dropout in an Online Certificate Program. Turkish Online Journal of Distance Education-TOJDE July 2006 Volume: 7 Number: 3 Article: 6. Verkregen op 13-3-2013 van http://tojde.anadolu.edu.tr/tojde23/pdf/article_6.pdf

Koller, D. (2012). Wat we leren uit online-onderwijs. TED talks. Verkregen op 13-3-2013 van http://www.ted.com/talks/daphne_koller_what_we_re_learning_from_online_education.html

Smits, A.E.H. (2012). Ontwerp en implementatie van de masteropleiding special educational needs via E-learning. Enschede: Universiteit Twente. Verkregen op  13-3-2013 van http://doc.utwente.nl/82586/1/thesis_A_Smits.pdf

OECD  (2010). Education at a Glance. Verkregen op 13-3-2013 van http://www.oecd.org/education/skills-beyond-school/45926093.pdf

 

 


REACTIES

  • Afbeelding Robert Schuwer
     
     
     
     
     
    2110

    Dag Judith,

    Hoge uitvalpercentages bij een MOOC is een veel gehoorde kritiek op MOOC's. Ik vind dat onterecht. Vorig jaar heb ik daarover online een discussie gevoerd met enkelen. Een weergave van die discussie is te vinden op de blog van Wilfred Rubens: http://www.te-learning.nl/blog/?p=5699. Andere motieven om te starten met een MOOC, wellicht taal- en cultuurbarriëres en wellicht het simpele feit dat een MOOC gratis is kunnen verklaringen zijn voor de hoge uitvalpercentages.

    Blijft overeind wat jij opmerkt. Het is zeker interessant te bekijken in hoeverre de data van de uitvallers gebruikt kunnen worden om de cursus te verbeteren en meer toete snijden op de persoon. Verrijking van die data met de motieven voor uitval is m.i. dan wel nodig, gegeven het feit dat er cursusonafhankelijke redenen voor uitval bij een MOOC kunnen zijn.

     

    • Afbeelding Judith Zwerver
       
       
       
       
       
      580

       

      Beste Robert,

      Zoals bij elke nieuwe ontwikkeling volgt er naar een eerste fase van enthousiasme de realiteitszin. Dat is wat ik m.b.t. MOOC’s ook wil zeggen. Ik ben positief over de mogelijkheden ervan maar plaats wel enkele kritische kanttekeningen. Net zoals bij face-to-face onderwijs is de communicatie een belangrijk onderdeel bij online onderwijs. Veel van de redenen van de uitval die studenten aangeven bij online onderwijs zijn hieraan gerelateerd. De discussie waar je naar refereert is interessant, de uitvalcijfers bij MOOC’s zijn m.i. ook niet 1 op 1 te vergelijken met de uitvalcijfers van f2f onderwijs. Maar de vraag om welke redenen studenten ‘afhaken’ vind ik wel interessant. Veel van de redenen die studenten noemen zijn middels een goed ontwerp voor een groot deel op te lossen. Dat is waar ik voor wil pleiten. De hype voorbij, terug naar de basis van goed ontworpen onderwijs.

  • Afbeelding Heino Logtenberg
     
     
     
     
     
    4255

    MOOC is een nieuw fenomeen. Het voor "iedereen" toegankelijk zijn is een goed punt. Er wordt wel voorbij gegaan wie "iedereen" is en hoe groot die groep "iedereen" is. Ooit lang geleden was de discussie over leerstijlen de leidende discussie. Die hoor je niet of nauwelijks meer (niet hip?). Hoeveel mensen leren het beste via een opgezette MOOC? En is het mogelijk om de "oude" goede gedachten zoals Judith beschrijft te combineren bij een nieuwe ontwikkeling? En ja, Learning Analytics lijkt me geweldig op den duur. De vraag is op welke (nieuwe) vragen willen we een antwoord.
    Beide ontwikkelingen zouden een uitbreiding van het onderwijspalet moeten zijn. Wat laten we daar dan voor vallen? 
    Interessante kost!

  • Afbeelding anoniem
     
     
     
     
     

    Zoek de oorzaak van uitval ook eens wat meer bij instellingen i.p.v. bij de zgn. luie generatie. Dat lijtk wel de tendens, uitval van studenten is hoger = 100% verantwoordelijkheid van studenten?

PLAATS REACTIE